Zoeken

8 tips om plantaardig(er) te eten

Bijgewerkt: 6 dagen geleden

Vleesvervangers winnen nog steeds aan populariteit en tóch is er voor het tweede jaar op rij in Nederland meer vlees gegeten. En dat is gek. Zelfs de 'Schijf van Vijf' adviseert tegenwoordig om minder vlees en meer plantaardig te eten. Maar hoe doe je dat? Schrijfster en antropoloog Roanne van Voorst geeft in dit blog acht tips hoe je kunt starten met plantaardig eten.

Veganisme maakt een opmars, vooral nu het effect van de vlees- en zuivelindustrie op dier en milieu duidelijk wordt. Met name de (melk)veehouderij is extreem vervuilend vanwege de methaangas-uitstoot door koeien en de sojaproductie voor het veevoer. Ook wordt steeds meer bekend over de inhumane manier waarop dieren worden behandeld in ons voedselsysteem.


In haar boek Ooit aten we dieren stelt schrijfster en antropoloog Roanne van Voorst dat het goed mogelijk is dat hoe normaler een plantaardig dieet wordt, hoe abnormaler we het gaan vinden om vlees te eten. Ze vergelijkt het met slavernij of heksenverbranding: tegenwoordig onvoorstelbaar, maar destijds normaal.

De misvattingen

Hoewel vaak gedacht wordt dat we van nature vleeseters zijn, wijst steeds meer onderzoek uit dat de eerste mensen helemaal geen vlees aten. Zij aten juist veel knollen, zaden en noten, waardoor onze darmen het verteren van vetten langzaam hebben kunnen leren. Het eten van (veel vetter) vlees was levensgevaarlijk geweest.

Het idee dat we jagers waren klopt ook niet helemaal. De mens ving vogels en vissen, maar het doden van grote dieren werd pas mogelijk met wapens. Tot die tijd aten we dieren die al waren gedood door andere dieren. Van nature kent de mens dus een plantaardig dieet, met pas later kleine beetjes vlees. Door die langzame verschuiving van planten en noten naar vlees, hebben we een gen ontwikkeld waarmee vlees verteerd kan worden.

Melken ontstond pas zo’n tienduizend jaar geleden, toen we ons vestigden, vee gingen houden en landbouw op gang kwam. In het Westen leerden we zuivel verteren en werden we lactose-tolerant. Dit zijn we dus niet van nature. In het Oosten is vrijwel de gehele volwassen bevolking lactose-intolerant en rond de Middellandse Zee ongeveer de helft van de bevolking.


Hoe zit het met voedingsstoffen en vitamines?

Toch denken we dat we vlees en zuivel nodig hebben om aan onze eiwitten te komen. Ook dit is een misvatting. In de Westerse wereld hebben de meeste mensen juist vaak een eiwitoverschot. Zelfs als je sport is het niet moeilijk om genoeg binnen te krijgen. Eiwitten zitten onder andere in brood, groenten en peulvruchten. Bovendien kun je plantaardige eiwit supplementen slikken.

Hoe zit het dan met vitamine B12, moet je daarvoor vlees eten? Het klopt dat vitamine B12 voorkomt in dierlijke producten, maar je kunt het ook uit zeewier of supplementen halen. B12 werd vroeger door dieren opgenomen uit de grond, maar de bodem is tegenwoordig zo verarmd dat ook ons vee het via supplementen - dus kunstmatig - toegediend krijgt. Bovendien heeft bijna iedereen in Nederland een B12-tekort, vleesetende of niet.

Is het goed voor je gezondheid?

Of veganistisch eten gezond is, hangt net als met een niet-plantaardig dieet af van hoe je het invult. In ieder geval kunnen we stellen dat plantaardige producten als fruit, groenten, zaden en peulvruchten een positief effect hebben op je gezondheid. Daarnaast wijst onderzoek uit dat het regelmatig eten van bewerkt vlees (vlees dat gerookt of gezouten is en/of conserveermiddelen bevat) en rood vlees (varken, rund en schaap) samenhangt met een hoger risico op allerlei ziektes, zoals beroerte, long- en darmkanker en diabetes type twee. Bovendien bevat bewerkt vlees veel zout en verzadigd vet. Plantaardig eten is dus goed voor je gezondheid, het klimaat en de wereld. Toch kan het lastig zijn om de eerste stap te zetten - laat staan om het roer om te gooien. Waar moet je beginnen? Wij hebben een aantal tips:

  1. Doe het in stapjes. Begin bijvoorbeeld met plantaardige melk in je cappuccino in plaats van koemelk. Alle beetjes helpen!

  2. Focus je niet op wat je niet kunt eten, maar op wat je allemaal kunt uitproberen. Er bestaan bijvoorbeeld heerlijke, vlezige paddenstoelen. Je kunt vega-kip net zo goed in je signature marinade leggen. En aquafaba (kikkererwtensap) bevat zoveel eiwitten dat je het net als kippeneiwit stijf kunt kloppen om merengue mee te maken.

  3. Check je supermarkt! Voor de meeste zuivelproducten bestaan (goede) plantaardige alternatieven. Zelfs voor kookroom, boter, pesto, margarine en feta. Facebookpagina’s als VeganWiki, Wat eet je dan wel en Huh is this Vegan delen veel praktische tips.

  4. Stop met vergelijken. Als je de verwachting loslaat dat vega-vlees hetzelfde smaakt als echt vlees, voorkom je teleurstellingen. Zie het als een ander, nieuw gerecht.

  5. Wees niet bang voor soja. De soja in onze voeding is bio-gecertificeerd en bijna altijd gekweekt in Europa (heel soms ergens anders). De schadelijke sojaproductie in Zuid-Amerika waarvoor bossen gekapt worden, is juist bestemd voor veevoer.

  6. Als je voor anderen kookt: benoem het niet steeds, maar laat iedereen zelf proeven, onbevooroordeeld. Dan voorkom je ook dat mensen met de hakken in het zand gaan.

  7. Geef je omgeving de tijd om aan jouw keuze te wennen. Eet je bij mensen die hun best hebben gedaan en blijkt er ei in de verse pasta te zitten? Wees vriendelijk en geïnteresseerd. Vraag bijvoorbeeld naar het recept en geef een suggestie voor de volgende keer: gedroogde pasta zonder ei. Of nodig ze bij jou thuis uit en inspireer ze.

  8. Benader het pragmatisch: maak het niet onmogelijk voor jezelf. Ben je bijvoorbeeld met vakantie en is er bij het Franse bakkertje geen vegan croissant te krijgen? Accepteer het. En: geniet ervan!

Wil je meer weten over Roanne’s onderzoek naar de vlees- en zuivelindustrie? Luister dan naar de podcast aflevering Een plantaardige toekomst = een betere wereld op Soundcloud, Spotify of iTunes.

Dit artikel is geschreven door Laura van de Graaff, illustrator en kunsthistorica met een interesse voor voeding, gezondheid en duurzaamheid. Onder de roepnamen Lola & Fred maken Laura en programmamaker Frederike de la Bije samen de podcast Lijf & Leden, die fysiek en mentaal welzijn centraal stelt.

19 keer bekeken

Take Care of Your Selfie | Andries Copierstraat 102, Amsterdam |  Tel: +31 (0)6 14 06 87 73 | info@takecareofyourselfie.nl